Den Haag – De toegankelijkheid van het recht in Nederland staat onder druk, en dat raakt niet alleen kwetsbare groepen, maar ook een groeiende groep middeninkomens en ondernemers. Dat betoogde BrandMR-directeur Peter Hoitinga tijdens een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer. Zijn boodschap was helder: het huidige systeem sluit onvoldoende aan op de behoeften van een groot deel van de samenleving en vraagt om structurele hervorming.
“Toegang tot het recht staat onder druk, en juist voor grote groepen mensen en ondernemers sluit de huidige advocatuur onvoldoende aan op hun behoeften,” stelde Hoitinga.
MKB en middeninkomens tussen wal en schip
Volgens Hoitinga ligt de focus in het debat vaak op de sociale advocatuur, maar blijft een andere groep onderbelicht: mensen met een middeninkomen en kleine MKB-ondernemers. Zij komen niet in aanmerking voor gesubsidieerde rechtsbijstand, maar ondervinden tegelijkertijd dat traditionele advocatenkosten – gebaseerd op uurtarieven – te hoog en te onvoorspelbaar zijn.
“Daardoor haken mensen af, stellen zij juridische hulp uit, of zoeken zij helemaal geen hulp meer,” waarschuwde hij.
Die ontwikkeling leidt volgens hem tot een groeiende groep ‘rechtmijders’. Een zorgelijke trend, omdat deze direct raakt aan het functioneren van de rechtsstaat. Hoitinga verwees daarbij naar de recente Geschilbeslechtingsdelta 2024, waarin deze problematiek wordt onderstreept.
Deze content is geblokkeerd
BrandMR gebruikt cookies op deze website. Om deze video te bekijken dien je je cookie instellingen aan te passen. Ga naar de cookie-instellingen en ga daar akkoord met het plaatsen van deze cookies.
Nieuwe vormen van dienstverlening zijn nodig
BrandMR positioneert zich nadrukkelijk als alternatief voor de traditionele advocatuur, met een model gebaseerd op vaste prijzen en voorspelbare dienstverlening. Daarmee wil de organisatie juridische hulp toegankelijker maken voor een bredere doelgroep.
“Dit is waarom wij BrandMR zijn gestart: het recht toegankelijk maken met voorspelbare dienstverlening, vaste prijzen en persoonlijke hulp,” aldus Hoitinga.
Dat er behoefte is aan dergelijke vernieuwende modellen blijkt volgens hem ook uit het WODC-onderzoek Moderne praktijkstructuren voor advocaten. Dit onderzoek concludeert dat de huidige inrichting van de advocatuur onvoldoende aansluit bij maatschappelijke ontwikkelingen en dat experimenten met nieuwe praktijkvormen – zoals BrandMR – een positieve bijdrage leveren aan de rechtsbedeling.
Opvallend is dat het onderzoek geen concrete bedreigingen ziet voor de kernwaarden van de advocatuur. Sterker nog, het adviseert om het experiment zo snel mogelijk om te zetten in een structurele regeling.
Kritiek op huidige toezichtstructuur
Ook het recente rapport van de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) kwam in het betoog aan bod. Hoewel dit rapport volgens Hoitinga de nadruk legt op de bescherming van kernwaarden, blijft de maatschappelijke noodzaak tot verandering onderbelicht.
Tegelijkertijd erkent de NOvA volgens hem twee belangrijke punten. Zo wordt vastgesteld dat het huidige toezicht- en tuchtsysteem tekortschiet – niet alleen bij nieuwe structuren, maar ook binnen de traditionele advocatuur. Daarnaast groeit het besef dat niet alleen de individuele advocaat, maar ook de organisatie waarin hij of zij werkt, aan toezicht moet worden onderworpen.
“Goede governance en goed toezicht zijn cruciaal,” benadrukte Hoitinga.
Oproep aan politiek: doorpakken en moderniseren
BrandMR doet een duidelijke oproep aan de politiek om de modernisering van de advocatuur te versnellen en niet langer te laten vastlopen in tijdelijke experimenten.
Hoitinga riep de Kamer op om de NOvA aan te spreken op haar verantwoordelijkheid om de Verordening op de advocatuur structureel aan te passen. Daarnaast pleitte hij voor snelheid in de invoering van een onafhankelijke toezichthouder voor de advocatuur.
Mocht de beroepsgroep zelf onvoldoende stappen zetten, dan moet volgens hem ook aanpassing van de Advocatenwet serieus worden overwogen.
“De vraag is niet meer óf modernisering nodig is. De vraag is of wij bereid zijn die nu ook structureel mogelijk te maken,” aldus Hoitinga.
Breder belang voor de rechtsstaat
De inzet van BrandMR gaat volgens de directeur verder dan het eigen bedrijfsmodel. Het draait om het toekomstbestendig maken van de rechtsstaat en het waarborgen van toegang tot juridische hulp voor iedereen.
“De noodzaak is er. Niet alleen voor de middeninkomens en kleine ondernemers, maar ook voor de toekomst van de sociale advocatuur,” concludeerde hij.
Met zijn betoog legde Hoitinga de vinger op een groeiend spanningsveld binnen de juridische sector: de balans tussen traditionele waarden en de noodzaak tot innovatie. Of de politiek die handschoen oppakt, zal de komende periode moeten blijken.