Het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC) publiceerde deze week Geschilbeslechtingsdelta burgers 2024. Een terugkerend onderzoek dat de vraag naar rechtshulp bij particulieren in kaart brengt. De uitkomsten laten zien dat de toegang tot het recht in Nederland onder druk staat.
In 2020 signaleerden wij in ons eigen onderzoek al het probleem van de rechtmijder. De burger met een middeninkomen die zijn weg niet vindt naar betaalbare en toegankelijke rechtshulp. Sinds de start van BrandMR strijden wij voor toegankelijke rechtshulp en ruimte voor nieuwe toegankelijke en betaalbare diensten in de advocatuur. Met voorspelbare vaste prijzen en een helder proces en communicatie helpen onze vakbekwame advocaten en juristen naar tevredenheid al vele rechtzoekenden.
Probleem: toegankelijk aanbod in de advocatuur
Ook dit rapport toont weer aan dat het werkelijke probleem niet aan de vraagkant zit bij de rechtzoekende maar in het gebrek aan toegankelijk aanbod in de advocatuur. Toegang tot het recht draait vooral om de vraag of burgers hun weg in het systeem kunnen vinden en hun probleem daadwerkelijk op een bevredigende en betaalbare manier kunnen oplossen. Juist daar wringt het.
Maatschappelijke behoefte
De urgentie neemt toe. Zes op de tien Nederlanders rapporteerden in de periode 2020–2024 ten minste één potentieel juridisch probleem, een stijging ten opzichte van de vorige meting. Vooral werkproblemen, huurproblemen en problemen rond onroerend goed zijn toegenomen. Dat betekent simpel gezegd: de maatschappelijke behoefte aan toegankelijke juridische hulp groeit.
Geen actie door groeiende groep
Tegelijkertijd laat het rapport dus een zorgelijke trend zien: een groeiende groep burgers onderneemt helemaal geen actie. Sinds 2014 stijgt dat aandeel bij elke meting. Daarnaast neemt het aandeel burgers af dat zelfstandig in beweging komt. Het gebruik van juridische hulpverleners, mediation en procedures blijft intussen stabiel. Dat betekent dat de vraag naar hulp niet vanzelf wordt opgevangen door het bestaande aanbod. Met andere woorden: het probleem zit niet aan de vraagkant, maar is een systeemvraagstuk aan de aanbodkant.
