Ontslagen of dreigt ontslag? Dit zijn je rechten.

Ontslag is zelden leuk. Het brengt onzekerheid met zich mee, roept emotie op en kan grote gevolgen hebben voor je financiële situatie. Of je nu zelf ontslag neemt of ontslagen wordt, het is belangrijk dat je precies weet waar je staat.

Vraag je je af waar je recht op hebt, of je ontslag terecht is en of je er iets tegen kunt doen? Hieronder lees je stap voor stap wat je rechten zijn, welke mogelijkheden je hebt en hoe je snel weer grip krijgt op de situatie.

Wat moet je nu als eerste doen?

Een ontslaggesprek kan onverwacht komen of juist een bevestiging zijn van wat je al langer voelde. Hoe dan ook is het belangrijk om je hoofd koel te houden. Wat je in de eerste dagen doet, bepaalt vaak hoeveel ruimte je later nog hebt om te onderhandelen.

  1. Teken niets. Ook geen ontvangstbevestiging en zeker geen vaststellingsovereenkomst. Zodra je tekent, kun je niet meer onderhandelen.
  2. Neem het voorstel mee naar huis. Je hoeft ter plekke niets te zeggen of te beslissen. Lees het rustig door en ga pas later op de situatie in.
  3. Doe niets wat lijkt op het accepteren van je ontslag. Lever geen bedrijfseigendommen in, blijf niet thuis en leg het werk niet neer.
  4. Leg vast wat er gebeurt. Bewaar e-mails, appjes en verslagen van gesprekken. Die tijdlijn is later je belangrijkste bewijs.

Na je ontslag kun je het gevoel hebben dat je de controle kwijt bent. Toch zijn er duidelijke regels die jou als werknemer beschermen. Hoe beter je die kent, hoe sterker je staat in je keuzes en onderhandelingen.

Procederen / verbaasd

Mag je werkgever je zomaar ontslaan?

Nee. Of je nu een tijdelijk of een vast contract hebt, je kunt altijd door je werkgever ontslagen worden, maar dat mag niet zomaar. Bij een vast contract moet er een redelijke grond zijn. Bij een tijdelijk contract gelden andere regels, maar ook daar is je werkgever niet volledig vrij.

Heb je een tijdelijk contract?

Wil je werkgever dat niet verlengen, dan is hij verplicht je uiterlijk een maand vóór het aflopen van jullie overeenkomst te laten weten of de arbeidsrelatie wordt voortgezet.

Is je werkgever daar te laat mee, dan is hij vaak schadeplichtig. Dat betekent dat hij je een schadevergoeding moet betalen. De hoogte daarvan hangt af van hoeveel te laat hij was.

Lees meer: Kan je zonder reden ontslagen worden?

Op welke manieren kan je werkgever je ontslaan?

Er zijn verschillende manieren waarop een werkgever een dienstverband kan beëindigen. Hieronder lees je de belangrijkste vormen en wat je rechten daarbij zijn.

Wanneer mag je op staande voet ontslagen worden?

Ontslag op staande voet heeft directe gevolgen: je inkomen stopt meteen en je hebt geen recht op een WW-uitkering. Je werkgever mag deze vorm van ontslag alleen gebruiken bij ernstig verwijtbaar gedrag, zoals fraude, diefstal of geweld. Daar gelden strenge voorwaarden voor.

  • De reden moet direct worden gedeeld.
  • Het ontslag moet onmiddellijk volgen op het incident.
  • Je werkgever moet bewijs leveren.

Zelfs als je denkt dat je fout zat, betekent dat niet dat een onmiddellijk ontslag terecht is. In de praktijk zien we dat een ontslag op staande voet vaak juridisch niet standhoudt.

Mag je werkgever je in de proeftijd ontslaan?

In je proeftijd kan je werkgever de arbeidsovereenkomst vrijwel zonder reden beëindigen, bijvoorbeeld omdat je niet bij het team past. Er is geen toestemming van het UWV of de rechter nodig. Maar er zijn grenzen: ontslag op grond van discriminatie, zwangerschap, ziekte, geloof of leeftijd is verboden.

Kom je in aanraking met oneerlijk handelen om zulke redenen, dan kun je het ontslag alsnog aanvechten bij de kantonrechter.

Let ook op of de proeftijd geldig is afgesproken. Die moet schriftelijk in je arbeidsovereenkomst staan en is voor jou en je werkgever gelijk.

Lees meer: Ontslagen omdat je zwanger bent?

Wanneer gaat een ontslag via het UWV?

Het UWV behandelt ontslagaanvragen wegens langdurige ziekte, langer dan twee jaar, of om bedrijfseconomische redenen. Jij kunt reageren op de ontslagaanvraag en bezwaar maken met tegenargumenten. Het UWV beslist vervolgens of het ontslag mag doorgaan.

Gaat het ontslag door, dan kun je binnen twee maanden naar de kantonrechter en vragen om herstel van de arbeidsovereenkomst of om een hogere vergoeding.

Bij bedrijfseconomisch ontslag moet je werkgever zich houden aan:

  • het afspiegelingsbeginsel
  • de herplaatsingsplicht
  • de scholingsplicht

Houdt je werkgever zich daar niet aan, dan mag je niet ontslagen worden en kun je je verweren bij het UWV.

Wat gebeurt er als je werkgever naar de kantonrechter stapt?

Is je werkgever het niet eens met een beslissing van het UWV, of wil hij je ontslaan wegens disfunctioneren of een verstoorde arbeidsrelatie? Dan vraagt hij de kantonrechter om je contract te ontbinden. Ben je het daar niet mee eens, dan kun je zelf ook reageren tijdens die procedure.

Je kunt daarbij:

  • vragen om de ontbinding te weigeren
  • een vergoeding eisen als je het ontslag onrechtmatig vindt
  • in sommige gevallen verzoeken om herstel van het dienstverband

Mag je werkgever je ontslaan als je de AOW-leeftijd bereikt?

Als je je AOW- of pensioenleeftijd bereikt, mag je werkgever je ontslaan zonder toestemming van het UWV of de rechter. Wel moet hij zich houden aan de opzegtermijn en aan de afspraken in je cao.

Wat als er een conflict is met je werkgever?

Bij een verstoorde arbeidsverhouding is de relatie zo slecht geworden dat langer doorgaan voor niemand goed is. Denk aan voortdurende conflicten op de werkvloer, botsende karakters, of een onoplosbaar verschil van inzicht over hoe het werk moet worden gedaan.

Je werkgever moet er dan wel alles aan hebben gedaan om het conflict op te lossen, bijvoorbeeld met mediation. Van ontslag om persoonlijke redenen is dus niet zomaar sprake.

Illustratie van iemand die ontslagen wordt door haar werkgever

Wat is een vaststellingsovereenkomst?

Veel ontslagen worden vastgelegd in een vaststellingsovereenkomst, ook wel beëindigingsovereenkomst genoemd. Daarin staan alle afspraken over de beëindiging van je dienstverband. Je bent niet verplicht om te tekenen, en je werkgever kan je daar niet toe dwingen.

Belangrijk om te weten:

  • De tekst bepaalt of je je recht op WW behoudt.
  • Je werkgever kan een ontslagvergoeding aanbieden.
  • Ook zaken als vakantiedagen, geheimhouding en vrijstelling van werk worden erin geregeld.

We zien vaak dat werknemers te snel akkoord gaan met een eerste voorstel. Met deskundige hulp kun je meestal betere voorwaarden krijgen.

Lees meer: Vaststellingsovereenkomst gekregen? Teken nog niet
Lees ook: Vijf tips om meer uit je vaststellingsovereenkomst te halen

Heb je recht op een transitievergoeding?

Bij ontslag heb je meestal recht op een transitievergoeding. Die geldt voor vaste en tijdelijke contracten, wordt opgebouwd vanaf je eerste werkdag, en is verplicht wanneer je werkgever het initiatief neemt tot het ontslag. Ook bij het niet verlengen van een tijdelijk contract geldt een transitievergoeding.

Meldt je werkgever te laat dat een tijdelijk contract niet wordt verlengd, dan kan hij bovendien schadeplichtig zijn.

Kun je zelf genomen ontslag terugdraaien?

In emotionele situaties nemen werknemers soms impulsief ontslag. Als de emoties later zijn gezakt, blijkt dat eigenlijk niet de bedoeling te zijn geweest. Afhankelijk van de omstandigheden kan het mogelijk zijn om dat terug te draaien.

Dat hangt onder meer af van:

  • de tijd die verstreken is
  • of je werkgever op je uitspraak mocht vertrouwen
  • de omstandigheden, zoals druk of emoties

We beoordelen dit soort situaties regelmatig en kunnen je vertellen of herstel in jouw geval mogelijk is.

Kun je een tijdelijk dienstverband tussentijds opzeggen?

In de meeste gevallen staat alles over tussentijds opzeggen beschreven in je arbeidsovereenkomst of in de cao. Meestal moet je vóór het einde van de maand schriftelijk opzeggen bij je werkgever. De maand daarna gebruik je om uit te werken, al duurt dat voor sommigen twee tot drie maanden.

Heb je nog vakantiedagen over? Die kun je met toestemming van je werkgever opmaken in je laatste maand, of laten uitbetalen.

Wat kost juridische hulp bij ontslag?

Je begint met de gratis check. Daarna bepaal jij zelf of en hoe je verdergaat. Elke stap is een bewuste keuze.

Blijkt dat we je kunnen helpen, dan volgt een persoonlijk adviesgesprek met een arbeidsrechtadvocaat voor € 219. Je advocaat leest je stukken vooraf door en vertelt je eerlijk wat je kansen zijn.

Zijn er vervolgstappen nodig, zoals onderhandelen met je werkgever, dan weet je die prijs vooraf. De prijs staat vast: kost een stap ons onverwacht meer werk, dan betaal je toch geen cent extra. Gespreid betalen kan.

Van de zaken die wij behandelen, komt ongeveer 6 op de 100 tot een gerechtelijke procedure. De rest wordt opgelost met advies of onderhandeling.

Bekijk alle prijzen op Wat het kost

Juridisch Loket, vakbond of advocaat?

Er zijn meerdere plekken waar je terechtkunt met een ontslagvraag. Welke past, hangt af van wat je nodig hebt.

  • Het Juridisch Loket geeft gratis algemene informatie en eerste uitleg over je rechten. Ze voeren geen onderhandelingen met je werkgever en procederen niet voor je. Goed startpunt als je nog niet weet waar je staat.
  • Je vakbond helpt leden vaak met advies en soms met rechtsbijstand. Je moet wel lid zijn, meestal al enige tijd. Kijk in je voorwaarden wat er precies gedekt is.
  • Je rechtsbijstandverzekering dekt in veel gevallen arbeidsrechtelijke conflicten. Check je polis op wachttijd en dekking. Ben je verzekerd, begin daar dan.
  • BrandMR is er voor het moment dat je iemand nodig hebt die namens jou optreedt: je overeenkomst beoordeelt, met je werkgever onderhandelt en zo nodig procedeert. Je werkt met een specialist in arbeidsrecht, tegen een vaste prijs die je vooraf kent. BrandMR behandelt daarnaast zaken voor CNV Rechtshulp.

Ben je verzekerd? Check of je via je verzekering bij ons terechtkunt.

inspectie formulier

Hoe BrandMR je helpt

Alles begint met een persoonlijk adviesgesprek met een gespecialiseerde arbeidsrechtadvocaat. We kijken naar je situatie, vertellen je of je een sterke zaak hebt en bespreken de beste aanpak. Veel zaken zijn met dat gesprek al opgelost.

We kunnen je helpen om met je werkgever in gesprek te gaan over een regeling. Is het ontslag onterecht, dan kunnen we in bijzondere situaties ook vragen om een extra vergoeding. We kunnen niet garanderen dat je die krijgt, maar we doen er alles aan.

We zeggen het ook eerlijk als er weinig te halen valt, of als er goede redenen zijn om niet verder te procederen.

Bij BrandMR werk je altijd met een specialist in jouw rechtsgebied. Geen algemene verhalen, maar iemand die precies weet wat er speelt. BrandMR behandelt meer dan 4.000 zaken per jaar en heeft meer dan 50 jaar ervaring in rechtshulp.

Ervaringen van klanten

Illustratie van een blije klant haar duimen omhoog

“Kijk, ik zie zo’n ding eens in mijn leven. Maar zij ziet er vier in de week”

Jolanda kreeg te maken met een vaststellingsovereenkomst en wilde graag dat deze zo goed mogelijk voor haar uitpakte. Gelukkig kon onze arbeidsrechtjurist Stéphanie da Silva Curiël haar daar goed bij helpen.

Lees het verhaal van Jolanda
Illustratie van iemand die ontslagen wordt door haar werkgever

“Het was alsof ik een moord gepleegd had”

Voor Nola kwam haar ontslag totaal onverwacht. Ze werd op staande voet ontslagen. Maar voor haar gevoel had ze niks misdaan. Onze advocaat Michelle de Kip hielp Nola door te onderhandelen met haar werkgever. Zo kwamen ze uiteindelijk tot een resultaat waar Nola zeer tevreden mee was.

Lees het verhaal van Nola
Illustratie Massa ontslag reorganisatie

‘Toen heb ik gezegd: "Dat weiger ik te tekenen”’

Maris werd na 37 jaar trouwe dienst in de scheepsvaart ontslagen vanwege een strenger beleid. Na eerst op non-actief gesteld te zijn, werd hem een vaststellingsovereenkomst aangeboden waarmee hij het totaal oneens was. Uiteindelijk kwam het tot een rechtszaak. Dankzij de hulp van Brandmeester wist hij deze op alle fronten te winnen.

Lees het verhaal van Maris

Weet binnen 1 minuut waar je staat

Heb je zelf te maken met ontslag, of wil je er advies over inwinnen? Beantwoord een paar korte vragen. Je weet meteen of een van onze arbeidsrechtadvocaten je kan helpen, en je ziet direct welke specialist het beste bij jouw vraag past.

Waar heb je juridische hulp bij nodig?

Veelgestelde vragen over ontslag

Stel je voor: het komt niet tot een ontslag. Dan is het dus ook niet nodig om dit aan te vechten. Aan de andere kant is er wel een jurist of advocaat die naar jouw werksituatie kijkt en die je inzicht geeft in je rechten en plichten. Voor meer informatie en hulp kun je terecht op onze pagina over onterecht ontslagen of twijfels over je ontslag.

Het is het geld waar je recht op hebt als je ontslagen wordt. Zowel werknemers met een vast contract als werknemers met een tijdelijk contract hebben er recht op. Meer hier over weten? Bekijk dan hoe je juridische hulp kan krijgen bij een transitievergoeding.

Het werkt vrij simpel. Je start met een gratis online check. Daarna weet je of we je kunnen helpen. Via een persoonlijk gesprek vertellen we je of je een sterke zaak hebt en wat de beste aanpak is. Daarna kunnen we namens jou onderhandelen voor de beste uitkomst tussen jou en je werkgever. Komen we er niet uit? Dan leggen we je situatie in het uiterste geval voor aan de rechter.

Bij BrandMR zit jij aan de knoppen: jij bepaalt zelf of we een stap verder gaan of niet.

Doe de check

Ja, maar niet altijd met succes. Een ontslag kan terecht of onterecht zijn. Diefstal, seksuele intimidatie en geweld zijn goede redenen voor ontslag. Maar, werkweigering of een ontslag om financiële redenen: daarover valt te twisten. Het is daarom verstandig om ook je arbeidsvoorwaarden na te gaan. Bij BrandMR kijken we naar je situatie, vertellen we je of je een sterke zaak hebt én bespreken we de beste aanpak.

In de Wet Werk en Zekerheid is opgenomen dat je bij uitdiensttreding recht hebt op een transitievergoeding. Ook als je maar ergens kort hebt gewerkt en ook als je contract voor bepaalde tijd afloopt. Als je ontslagen bent vanwege een arbeidsconflict en je werkgever heeft ernstig verwijtbaar gehandeld, dan kunnen we gaan onderhandelen of procederen over een ontslagvergoeding bovenop je transitievergoeding. We kunnen niet garanderen dat je deze extra vergoeding ook krijgt, maar we gaan er alles aan doen om dit voor elkaar te krijgen. Voor meer informatie en tips over hoe je met een arbeidsconflict kunt omgaan, kun je terecht op onze blog Een arbeidsconflict? Maak je niet druk.

Als je op staande voet wordt ontslagen, is het belangrijk om dit altijd aan te vechten. Het kan namelijk zijn dat dit onterecht is gebeurd. Als je het niet aanvecht, ben je verwijtbaar werkloos. Dit heeft ingrijpende gevolgen voor je uitkeringen. Je krijgt geen WW-uitkering en wordt misschien zelfs gekort op je bijstandsuitkering.

Je ontslag op staande voet kan ongeldig worden verklaard als:

1. Er geen sprake was van een dringende reden die een ontslag op staande voet tot gevolg kan hebben

2. De dringende reden je niet direct is verteld

3. Het ontslag op staande voet niet meteen is gegeven nadat de reden is ontdekt

4. De werkgever geen bewijs heeft

Valt je situatie in een van de bovenstaande gevallen? BrandMR kan je helpen verdere stappen te ondernemen.

Word je ontslagen tijdens je zwangerschap of maak je je zorgen dat je werkgever hiermee dreigt? In Nederland gelden tijdens zwangerschap en bevallingsverlof strenge ontslagverboden. Toch komt het in de praktijk voor dat werkgevers dit proberen. In onze uitgebreide gids lees je precies welke rechten jij hebt, welke uitzonderingen er zijn en welke stappen je direct kunt nemen om jezelf te beschermen.

Lees verder op onze pagina over jouw rechten bij ontslag tijdens zwangerschap.

Met een jaarcontract kan je niet zomaar ontslagen worden. Ontslag op staande voet om geldige redenen is wel mogelijk. Je werkgever kan ook naar de kantonrechter om het contract te laten ontbinden, maar dit zal niet vaak gebeuren.

Een tijdelijk contract loopt vanzelf af, maar je werkgever moet wel een maand van tevoren laten weten dat het contract niet meer wordt verlengd. Dit noemen we de aanzegtermijn. Doet je werkgever dit niet? Dan is hij je een vergoeding van een maandsalaris verschuldigd.

Heb je al 3 tijdelijke contracten gehad en krijg je een 4e contract, of werk je tijdens de 2e tijdelijke contract langer dan 36 maanden bij je werkgever? Dan ben je automatisch in vaste dienst, met alle bijbehorende rechten. Behalve als je een aanzegtermijn hebt gekregen natuurlijk.

Als je op staande voet ontslagen bent, en je vecht dit niet aan, ben je verwijtbaar werkloos. Je hebt dan geen recht op een WW-uitkering. Ook kan in sommige gevallen je bijstandsuitkering gekort worden. Ga dus in ieder geval nooit zomaar akkoord met een ontslag op staande voet.

Je leest er meer over in de blog Op staande voet ontslagen? Laat je hoofd niet hangen!

Als je zonder waarschuwing een ontslagbrief op de mat krijgt, is dat erg vervelend. Zeker wanneer je liever gewoon aan het werk blijft bij je werkgever. Onderteken in ieder geval nog niks. Doe ook niets wat lijkt op het accepteren van je ontslag. Denk aan het inleveren van bedrijfseigendommen, thuis blijven en het werk neerleggen of vragen beantwoorden die gaan over je ontslag en eventuele volgende stappen.

De volgende stap is het inwinnen van advies. Leg je situatie uit aan een advocaat of jurist, en bekijk wat je opties zijn. Je leest er meer over in de blog Wat kun je verwachten bij Persoonlijk advies over een vaststellingsovereenkomst?

Doe de check 088 018 84 05