Soorten ontslag en jouw rechten
Er zijn verschillende manieren waarop een werkgever een dienstverband kan beëindigen. Hieronder lees je de belangrijkste vormen en wat jouw rechten zijn.
Ontslag op staande voet
Ontslag op staande voet heeft directe gevolgen: je inkomen stopt meteen en je hebt geen recht op een WW‑uitkering. De werkgever mag deze vorm van ontslag alleen gebruiken bij ernstig verwijtbaar gedrag, zoals fraude, diefstal of geweld.
Strenge voorwaarden:
De reden moet direct worden gedeeld.
Het ontslag moet onmiddellijk volgen op het incident.
De werkgever moet bewijs leveren.
Zelfs als je denkt dat je fout zat, betekent dit niet dat een onmiddellijk ontslag altijd terecht is. BrandMR ziet in de praktijk dat een groot deel van deze ontslagen juridisch niet standhoudt.
Je bent ontslagen. Wat nu?
De periode na je ontslag kan aanvoelen als een onzekere periode. Toch zijn er bij een ontslag duidelijke spelregels die je snel weer het gevoel van controle terug kunnen geven.
Soms zie je een ontslag al van mijlenver aankomen. Omdat het niet goed gaat op het werk of omdat de resultaten tegenvallen. Maar soms kun je hier ook totaal door worden verrast.
Hoe dan ook is het belangrijk om tijdens een gesprek altijd rustig te blijven. Laat je niet leiden door emoties en vooral: teken helemaal niets. Neem een eventueel voorstel mee naar huis om nog eens rustig door te lezen en ga pas later op de situatie in.
Ontslagen? Ontdek je opties
Ontslag tijdens de proeftijd
Tijdens de proeftijd mag de werkgever de arbeidsovereenkomst vrijwel zonder reden beëindigen. Maar ontslag op basis van discriminatie, zwangerschap, ziekte, geloof of leeftijd is verboden. In die gevallen kun je het ontslag alsnog aanvechten bij de rechter.
Ontslag via het UWV
Het UWV behandelt ontslagaanvragen wegens langdurige ziekte (langer dan twee jaar) of bedrijfseconomische redenen. Je kunt:
- Reageren op de ontslagaanvraag.
- Bezwaar maken met tegenargumenten.
Het UWV beslist of het ontslag mag doorgaan. Gaat het ontslag door, dan kun je binnen twee maanden naar de kantonrechter en vragen om herstel van de arbeidsovereenkomst of een hogere vergoeding. Bij bedrijfseconomisch ontslag moet de werkgever voldoen aan:
- Het afspiegelingsbeginsel.
- De herplaatsingsplicht.
- De scholingsplicht.
Ontslag tijdens de proeftijd
In je proeftijd kan je werkgever simpelweg besluiten je te ontslaan, ook zonder ingewikkelde redenen. Bijvoorbeeld omdat je niet bij het team past. Er hoeft geen toestemming van UWV of rechter te zijn, maar discriminatie is wel verboden.
Kom je in aanraking met oneerlijk handelen om redenen zoals zwangerschap of geloof, dan kun je alsnog het ontslag aanvechten bij de kantonrechter.
Ontslag via de kantonrechter
Is uw werkgever het niet eens met UWV, of ontslaat hij je om redenen zoals wanprestaties en is er een verstoorde arbeidsrelatie? Dan vraagt hij de kantonrechter om je contract te ontbinden.
Als je het hier niet mee eens bent, kun jij zelf ook reageren tijdens deze procedure.
Je kan hierbij:
● Vragen om ontbinding te weigeren
● Vergoeding eisen als je ontslag onrechtmatig vindt
● In sommige gevallen verzoeken tot herstel van het dienstverband
Ontslag bij pensionering
Als je AOW- of pensioenleeftijd bereikt, mag je werkgever je ontslaan zonder toestemming van UWV of rechter.
Wel moet de werkgever zich houden aan de opzegtermijn en de afspraken in je cao.
Ontslag en de transitievergoeding
Bij ontslag heb je meestal recht op een transitievergoeding. Deze vergoeding:
- geldt voor vaste en tijdelijke contracten
- wordt opgebouwd vanaf de eerste werkdag
- is verplicht wanneer de werkgever het initiatief neemt tot ontslag
Ook bij het niet verlengen van een tijdelijk contract geldt een transitievergoeding.
Wanneer een werkgever te laat meldt dat een tijdelijk contract niet wordt verlengd, kan hij bovendien schadeplichtig zijn.
Meer over transitievergoeding
Kan je zonder reden ontslagen worden?
Of je nu een tijdelijk of een vast contract hebt, je kan altijd door je werkgever ontslagen worden. Maar dit mag niet zomaar.
Heb je een tijdelijk contract en wil je werkgever deze niet verlengen? Dan is hij of zij verplicht je een maand vóór het aflopen van jullie overeenkomst te vertellen of jullie arbeidsrelatie wordt voortgezet.
Is je werkgever te laat met het melden van je ontslag? Dan is hij vaak schadeplichtig. Dat betekent dat je werkgever je een schadevergoeding moet betalen. De hoogte van deze schadevergoeding hangt af van de tijd die je werkgever te laat was met het melden van je ontslag.
Lees hieronder meer over ontslag zonder reden.
Zonder reden ontslagen?
Kun je een tijdelijke dienstverband tussentijds opzeggen?
In de meeste gevallen staat alles over tussentijds opzeggen beschreven in je overeenkomst of in de collectieve arbeidsovereenkomst. Meestal moet je voor het einde van de maand schriftelijk je baan opzeggen bij je werkgever. De maand na het indienen van je ontslag gebruik je dan om ‘uit te werken’. Maar voor sommigen duurt dit wel twee tot drie maanden. Heb je nog vakantiedagen over? Dan kun je die met toestemming van je werkgever opmaken in je laatste maand of laten uitbetalen.
Kun je tussentijds opzeggen?
Een vaststellingsovereenkomst. Maar wat stel je nou eigenlijk vast?
Veel ontslagen worden vastgelegd in een vaststellingsovereenkomst. Hierin staan afspraken over de beëindiging van jouw dienstverband. Belangrijk om te weten:
- De tekst bepaalt of je recht op WW behoudt.
- De werkgever kan een ontslagvergoeding aanbieden.
- Ook zaken als vakantiedagen, geheimhouding en vrijstelling van werk worden erin geregeld.
BrandMR ziet vaak dat werknemers te snel akkoord gaan met een eerste voorstel. Met deskundige hulp kun je meestal betere voorwaarden krijgen.
Lees er meer over
Tips om nóg meer uit je vaststellingsovereenkomst te halen
Bij ontslag krijg je vaak te maken met een beëindigingsovereenkomst, ook wel vaststellingsovereenkomst genoemd. Meestal ontvang je die van je werkgever.
Hierdoor kan er veel op je afkomen. Misschien weet je niet goed hoe je nou moet reageren naar je werkgever. Of misschien staan er wel allerlei juridische termen in die je niet goed begrijpt.
Verder kan je het oneens zijn met je ontslag en je baan graag willen behouden. Maar misschien ben je ook wel helemaal klaar met je werkgever en wil je juist het onderste uit de kan.
Je kan dus met veel verschillende vragen zitten. Hieronder vijf tips om meer uit je vaststellingsovereenkomst te halen.
Vijf tips om meer uit je vaststellingsovereenkomst te halen
Ontslag en de transitievergoeding
Bij ontslag heb je meestal recht op een transitievergoeding. Deze vergoeding:
- geldt voor vaste en tijdelijke contracten
- wordt opgebouwd vanaf de eerste werkdag
- is verplicht wanneer de werkgever het initiatief neemt tot ontslag
Ook bij het niet verlengen van een tijdelijk contract geldt een transitievergoeding.
Wanneer een werkgever te laat meldt dat een tijdelijk contract niet wordt verlengd, kan hij bovendien schadeplichtig zijn.
Welke prijs moet je werkgever betalen voor jouw ontslag?
Wat als je per ongeluk zelf ontslag genomen hebt?
In emotionele situaties nemen werknemers soms impulsief ontslag. Als de emoties later zijn gezakt, blijkt dat het eigenlijk niet de bedoeling was.
Afhankelijk van de omstandigheden kan het mogelijk zijn om dit terug te draaien. Dit hangt onder meer af van:
- de tijd die verstreken is
- of de werkgever op de uitspraak mocht vertrouwen
- de omstandigheden zoals druk of emoties
BrandMR beoordeelt dit soort situaties vaak en kan uitleggen of herstel mogelijk is.
Ik neem ontslag