Je zit midden in je herstel. Misschien heb je een burn-out, ben je lichamelijk ziek of bezig met re-integratie. Dan nodigt je werkgever je uit voor een gesprek en schuift een vaststellingsovereenkomst (VSO) naar je toe. Het klinkt vriendelijk: “Dit is denk ik beter voor iedereen.”
Maar juist tijdens ziekte is het tekenen van een VSO enorm risicovol. Veel werknemers realiseren zich niet dat ze belangrijke rechten kunnen verliezen. Rechten die je normaal gesproken juist beschermen tijdens ziekte.
In deze blog leg ik uit welke risico’s je loopt en waarom je extreem voorzichtig moet zijn met het tekenen van een VSO tijdens ziekte.
Waarom een VSO tijdens ziekte zo riskant kan zijn
Je verliest mogelijk recht op Ziektewet (ZW)
Het UWV kijkt streng naar situaties waarin je tijdens ziekte zelf meewerkt aan ontslag. Tijdens de eerste 104 weken ziekte is je werkgever in principe verplicht om je loon door te betalen. Als jij in die periode vrijwillig meewerkt aan een beëindiging, geef je dat recht op loondoorbetaling op en verschuift de financiële last naar het UWV. Dit wordt een benadelingshandeling genoemd en zal voor het UWV reden zijn om je aanvraag te weigeren. Je komt dan na de einddatum mogelijk zonder inkomen te zitten.
Je loopt je WIA-recht mis (104 weken regel)
Voor een WIA-aanvraag moet je 104 weken ziek zijn. Als je vóór die 104 weken het dienstverband beëindigt via een VSO, stopt je loon en je re-integratie. Daardoor bouw je geen dossier meer op en haal je de WIA-wachttijd niet. Gevolg: geen WIA → geen vangnet → groot inkomensrisico.
Kleine kans op WW (je bent ziek → niet beschikbaar)
Soms denken werknemers dat ze kunnen terugvallen op een WW-uitkering. Maar het UWV geeft alleen WW wanneer je:
- Verzekerd bent voor de WW. Dit is meestal het geval als je een dienstverband hebt bij een werkgever.
- Beschikbaar bent voor werk.
- Minimaal vijf uur werk per week verliest.
- In de 36 weken voor je eerste werkloosheidsdag minimaal 26 weken hebt gewerkt (wekeneis).
- Niet verwijtbaar werkloos bent.
Als je nog ziek bent oordeelt het UWV dat je niet beschikbaar bent voor werk, omdat je kunt niet solliciteren. Je aanvraag wordt dan afgewezen. Dit zorgt voor een financieel gat dat soms maanden of jaren duurt, afhankelijk van hoe snel je weer beter bent en kunt voldoen aan de voorwaarden. WW is dus geen vangnet zolang je nog ziek bent.
Je verliest loondoorbetaling
Normaal ontvang je tot 104 weken loon tijdens ziekte. Met een VSO stopt dat direct op de einddatum. Je gaat dan van 70% (of een hoger percentage) inkomen naar 0%.
Geen re-integratie en begeleiding meer
Met het tekenen van een VSO verlies je ook de begeleiding bij je herstel, zoals de ondersteuning van de bedrijfsarts en het re-integratietraject. Je staat er dan alleen voor.
Wat betekent dit in de praktijk?
Veel werknemers die ziek een VSO tekenen, komen maanden zonder inkomen te zitten. Sommigen verliezen zelfs tienduizenden euro’s aan loon en/of uitkering.
Daarom geldt bijna altijd: niet tekenen zonder juridisch advies. Zeker niet als je (mogelijk) nog ziek bent op de einddatum.
Wat als je werkgever druk zet?
Wat te doen als je werkgever druk uitoefent op het tekenen van een VSO? Veel werkgevers formuleren het vriendelijk, maar drukken toch door:
- “Wil je deze vaststellingsovereenkomst even bekijken?”
- “We denken dat dit beter is voor iedereen.”
- “Re-integratie lukt toch niet meer.”
- “Als je niet tekent, wordt het voor iedereen lastiger.”
Dit kan voelen alsof je geen keus hebt, maar die heb je altijd. Zonder jouw medewerking gaat het ontslag in veel gevallen niet door.
