Schiphol is voor veel mensen het startpunt van een vakantie of zakenreis. Tegelijk ligt de luchthaven tussen grote steden en dichtbevolkte woongebieden. Veel mensen rondom Schiphol ervaren grote geluidsoverlast. Daarom zijn strenge voorschriften nodig om de gevolgen van het vliegverkeer voor omwonenden zoveel mogelijk te beperken. Maar wat kun je doen als je denkt dat Schiphol zich niet aan die regels houdt? En wanneer kun je de overheid vragen om in te grijpen?
Welke geluidsregels gelden voor Schiphol?
De belangrijkste regels rondom geluidsnormen voor Schiphol staan in de Wet luchtvaart, Luchthavenindelingsbesluit Schiphol en het Luchthavenverkeerbesluit Schiphol. Het Luchthavenverkeerbesluit Schiphol (LVB) bevat onder meer grenswaarden voor de hoeveelheid geluid over het gehele etmaal én afzonderlijke grenswaarden voor de nacht. De geluidbelasting over het gehele etmaal wordt berekend over een gebruiksjaar. Het totale volume mag niet meer dan 63,46 dB(A) bedragen. Voor de nachtperiode van 23.00 uur tot 07.00 uur geldt een maximum van 54,44 dB(A). Daarnaast gelden specifieke grenswaarden op aangewezen handhavingspunten rond Schiphol. De normen zijn dus zijn bindende voorschriften die alleen gelden voor het luchtverkeer van Schiphol.
Wat zegt de Raad van State?
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State benadrukte in een uitspraak van 11 maart 2026 dat het LVB grenswaarden voor geluidbelasting en handhavingspunten moet bevatten. Ook oordeelde de Afdeling dat het niet voldoende is om alleen een maximumaantal vliegtuigbewegingen vast te leggen. Het moet duidelijk zijn hoe dat maximum zich verhoudt tot de geluidbelasting en de handhavingspunten.
Moet de overheid ingrijpen bij een overtreding?
Wanneer een wettelijke norm wordt overtreden, moet de overheid in principe handhavend optreden. De Wet luchtvaart verplicht de inspecteur-generaal maatregelen voor te schrijven zodra de geldende grenswaarden zijn overschreden. Die maatregelen moeten bijdragen aan het terugdringen van overlast door het luchthavenluchtverkeer. De wet biedt daarnaast mogelijkheden voor bestuursdwang en bestuurlijke boetes.
Dat betekent niet dat iedere overschrijding automatisch tot een sanctie leidt. De officiële informatie over Schiphol vermeldt dat de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) toezicht houdt op de naleving en in bepaalde situaties waarschuwt, een last onder dwangsom oplegt of een bestuurlijke boete geeft.
Hoe dien je een handhavingsverzoek in?
Wie meent dat een geluidsnorm of andere regel wordt overtreden, kan de ILT schriftelijk vragen om handhaving. In dat verzoek moet duidelijk staan welke norm volgens jou wordt overtreden, waarop dat is gebaseerd en welke maatregel je van de ILT verlangt. Vermeld ook je naam en contactgegevens en voeg, waar mogelijk, relevante documenten of andere bewijsstukken toe. Je moet daarbij een persoonlijk en actueel belang hebben; anonieme verzoeken worden niet behandeld.
De ILT moet een besluit nemen op jouw verzoek. Gebeurt dat niet tijdig, dan kan onder voorwaarden beroep worden ingesteld wegens het niet tijdig nemen van een besluit. Ook een schriftelijke weigering om handhavend op te treden kun je aanvechten via bezwaar en beroep.
Melding doen bij het BAS
Daarnaast is het ook mogelijk om een melding te doen bij het BAS (Bewoners Aanspreekpunt Schiphol) als je hinder ervaart van vliegverkeer op, van of naar Schiphol.
Volgens het actuele BAS-reglement moet een hindermelding binnen vijf dagen worden ingediend en zijn met naam, postcode, huisnummer, datum en e-mailadres. Voor een specifieke melding moet de desbetreffende vliegtuigbeweging kunnen worden vastgesteld.
Voor het doen van een BAS-melding hoef je geen belanghebbende te zijn. Er geldt geen beperking tot bepaalde gemeenten, postcodes, afstanden, geluidcontouren of handhavingspunten. Het BAS registreert de ervaren hinder en gebruikt de gegevens voor analyses en rapportages. Een BAS-melding is geen formeel handhavingsverzoek en leidt niet tot een besluit waartegen bezwaar en beroep openstaan
Helaas blijkt in de praktijk steeds vaker dat de civiele rechter moet worden ingeschakeld om de overheid te dwingen daadwerkelijk handhavend op te treden. De procedures rond Schiphol zijn vaak ingewikkeld. Ook komt het regelmatig voor dat omwonenden aanvullende stappen moeten zetten om handhaving af te dwingen.
